سه‌شنبه 07 شهریور 1391 :: 12:18 ::  نويسنده : afsanehmohamadi

مقدمه
تورم از نظر علم اقتصاد به معنی افزایش بی رویه و مداوم سطح قیمت‌ ها و نابرابری عرضه و تقاضای کل جامعه - فزونی تقاضا بر عرضه - است . علت اصلی تورّم ، هماهنگ نبودن افزایش پول در جامعه با افزایش تولید است . به عبارت دیگر، تورّْم تناسب نداشتن حجم پول در گردش با عرضه خدمات و کالاهاست . هر چه میزان تورم بیشتر باشد ، قدرت خرید پول کمتر است .
تورم یکی از موضوعات مهم در کشور ماست . همانگونه که می‌ دانید در ایران درصد تورم در سالهای اخیر بسیار زیاد بوده است به طوری قیمت‌ ها در هر سال بسیار افزایش یافته و قدرت خرید مردم کم شده است . این مقاله اطلاعات بیشتری درباره موضوع تورم ارائه می‌ دهد .

تورم چیست ؟
تعریف‌ های مختلفی از تورم وجود دارد که همه آنها تقریباً بیانگر یک موضوع هستند :
« تورم عبارت است از افزایش دائم و بی رویه سطح عمومی قیمت کالا ها و خدمات که در نهایت به کاهش قدرت خرید و نابسامانی اقتصادی می‌ شود . »

انواع تورم
در نظریه هاى اقتصادى ، تورم را به سه نوع تقسیم مى کنند :

* تورم خزنده ( آرام یا خفیف ) : به افزایش ملایم قیمت‌ ها گفته می‌ شود . در تورم خفیف ، افزایش قیمت بین 1 تا 6 درصد ، حداکثر 4 درصد یا بین 4 تا 8 درصد در سال ذکر شده است .
* تورم شدید ( تورم شتابان یا تازنده ) : در این نوع تورم آهنگ افزایش قیمت‌ ها تند و سریع است . براى تورم شدید ، 15 تا 25 درصد در سال را نوشته اند .
* تورم بسیار شدید ( تورم افسار گسیخته ، فوق تورم و ابر تورم ) : این نوع تورم شدیدترین حالت تورم به شمار مى رود . معیار تورم بسیار شدید را 50 درصد در ماه یا دو برابر شدن قیمت‌ ها در مدت شش ماه و ... بیان داشته اند .
البته نمی توان نرخ ثابتی ارائه کرد زیرا این مقادیر با توجه به شرایط زمانی و... عوض می‌ شوند . علاوه بر این تقسیم بندی کلی می‌ توان تورم را به دسته‌ های کوچکتری نیز تقسیم کرد :

1- تورم پنهان : در آن قیمت ثابت ولی کیفیت کمتر می‌ شود .
2- تورم خزنده : تورمی آرام و پیوسته است . معمولاً به علت افزایش تقاضا است


. بعضی اقتصاددانان معتقند که محرکی برای افزایش درآمد است و بعضی دیگر معتقند که سبب کاهش قدرت خرید است ( هر 25 سال 50% ).
3- تورم رسمی : به علت افزایش عرضه پول از سوی دولت .
4- تورم ساختاری : به علت افزایش قیمت‌ ها به دلیل وجود تقاضای اضافی . در این نوع تورم دستمزد ها به دلیل وجود فشار ( کمبود ) در برخی بخش‌ ها افزایش می‌ یابد .این نوع تورم در کشور‌های در حال پیشرفت زیاد است .
5- تورم سرکش : افزایش سریع و بی حد و مرز قیمت ها .
آثار تورم سرکش عبارتند از
(1) کاهش ارزش پول ،
(2) گسستگی روابط اقتصادی ، و
(3) فرو پاشی نظام اقتصاد .
این نوع تورم معمولاً پس از جنگها یا انقلاب‌ها رخ می‌ دهد مثل افزایش قیمت 2500% در آلمان در سال 1923.
6- تورم شتابان : افزایش سریع و شدید نرخ تورم . مثلاً وقتی دولت سعی کند بیکاری را پایینتر از حد طبیعی نگاه دارد ، این اقدام باعث افزایش تورم می‌ شود .
7- تورم مهار شده : تورمی است که به دلیل وجود شرایط تورمی در کشور ایجاد شده است و در مقابل از افزایش آن جلوگیری شده است . این شرایط معمولاً از فزونی تقاضای کل بر عرضه کل کالاها و خدمات پدید می‌ آید که با فرض ثابت بودن دیگر شرایط به ازدیاد قیمت‌ ها می ‌انجامد .
8- تورم فشار سود : تورمی که در آن تلاش سرمایه داران برای تصاحب سهم بزرگی از درآمد ملی منشأ تورم می‌ گردد .

9- تورم فشار هزینه : تورمی که مستقل از تقاضا صرفاً از افزایش هزینه‌ های تولید ناشی می‌ شود . مثال بارز چنین تورمی را در تمام کشورهای صنعتی غرب پس از افزایش استثنایی بهای نفت در سالهای 1973 و 1978 می‌ توان دید . برخی اقتصاددانان معتقدند که متداولترین منبع تورم فشار هزینه قدرت اتحادیه‌ های کشوری است که اضافه دستمزدی بیش از افزایش بازدهی بدست می ‌آورند و این خود در یک مارپیچ تورمی موجب افزایش قیمت‌ ها و متقابلاً تقاضا برای دستمزد بیشتر می‌ شود . منتقدان این نظریه استدلال می‌ کنند که اگر اتحادیه‌ های کارگری هنگامی موفق به افزایش دستمزد شوند که سطح تقاضای کل برای جبران آن به اندازه ی کافی افزایش نیافته باشد گرایش هایی در جهت افزایش بیکاری بوجود خواهد آمد که اثرات رکودی بر اقتصاد خواهد داشت . چنین فرایندی نمی تواند به طور نامحدود ادامه یابد و بنابراین تورم فشار هزینه یقیناً نمی تواند بیان کننده تورم مزمنی باشد که کشور‌های اروپای غربی پس از جنگ جهانی دوم به آن دچار شدند . لذا افزایش قیمت را، در مرحله نخست ، یا باید حاصل تقاضای اضافی یا حاصل بالا بردن کل تقاضای پولی برای جلوگیری از بیکاری دانست .

10- تورم فشار تقاضا : تورم ناشی از فزونی تقاضای کل نسبت به کل جریان کالا و خدمات ایجاد شده در اقتصاد که همه عوامل تولید را با ظرفیت کامل بکار گرفته باشد . هر گاه تقاضای مصرف‌ کنندگان دولت و بنگاه ها برای کالاها و خدمات بر عرضه موجود فزونی گیرد قیمت‌ ها در اثر این عدم تعادل افزایش خواهد یافت . در اصل افزایش قیمت باید تقاضای اضافی را از میان بردارد و بار دیگر تعادل بر قرار سازد و براین اساس
باید برای گرایش مستمر به سوی تورم ، که ویژگی بسیاری از اقتصاد های پس از جنگ شده است ، توصیفی یافت . یکی از نظریه‌ های رایج در این باره مازاد مستمر تقاضا را ناشی از سیاست دولت می‌ داند . بنا بر این نظریه در حالی که مصرف کنندگان و شرکت‌ ها به هنگام افزایش قیمت‌ ها تقاضای خود را کاهش می‌ دهند ، دولت به دلیل توانایی اش در تأمین مالی مخارج خود از محل ایجاد پول ، می‌ تواند میزان مخارج خود را به ارزش واقعی حفظ کند یا حتی افزایش دهد . در نتیجه این اقدام نه تنها میل مستمر به تورم بوجود می ‌آید بلکه سهم بخش دولتی از کل منابع موجود در اقتصاد نیز افزایش می‌ یابد .
11- تورم اننقال تقاضا : نظریه‌ ای عناصر تورم فشار تقاضا و فشار هزبنه را با هم ترکیب می‌ کند و تغییر در ساخت تقاضای کل را دلیل تورم می‌ شمارد . هر گاه اقتصاد دچار انعطاف ناپذیری ‌های ساختاری باشد ، گسترش برخی صنایع با افول برخی دیگر از صنایع همراه خواهد بود و عوامل تولید را به آسانی نمی توان به بخش‌ های تولیدی انتقال داد . از این رو برای جذب وسایل تولید به سوی صنایع در حال گسترش باید قیمت‌ های بالاتری پرداخت شود . در نتیجه کارگران بخش‌ های افول یابنده خواستار دستمزدی برابر با کارگران دیگر بخش ‌ها می‌ شوند و ترکیب این عوامل به تورم می ‌انجامد .
12- تورم فشار قیمت : نوعی تورم فشار هزینه که در اثر تحمیل قیمت های بسیار گزاف از سوی صاحبکاران اقتصادی با هدف دستیابی به سود های کلان بدست می‌ آید .
13- تورم فشار دستمزد : نوعی تورم فشار هزینه که سرچشمه فرایند تورم را فشار اتحادیه کارگری بر بازار کار می‌ داند . این برداشت دارای طیف گسترده‌ ایست که در یک سوی آن اعمال قدرت انحصاری اتحادیه‌ های کارگری و الگو های قدرت چانه زنی آنها بر پایه ی متغیر ‌های اقتصادی قرار دارد و در سوی دیگر الگوهای غیر اقتصادی مبارزه جویی این اتحادیه ها.

راه‌ های مبارزه با تورم چیست ؟
این راه‌ ها به طور کلی به دو دسته تقسیم می‌ شوند :

* سیاست‌ های پولی و مالی : هدف این روش محدود کردن تقاضای کل است . این کار از طریق جمع آوری پول به شکل سرمایه‌ های غیر نقدی صورت می‌ گیرد ( سیاست‌ های انقباظی ).
* سیاست‌ های درآمدی :


آیا می دانید91-9
رابطه رشد اقتصادی و توزيع درآمد: مقايسه نظريه هاي مختلف توزیع درآمدوتوسعه اقتصادی عجایب دهگانه طبیعی تصویر خورشید در لحظه شروع یک انقلاب آیا می دانید91-8 کشتی نوح
پيوندها
نويسندگان
 
 
 
💬 نظرات کاربران
💬ثبت نام کاربران
💬ورود کاربران