درباره محوطه تاريخي تخت سليمان چه مي دانيد؟

تخت سليمان و مجموعه آثار باستاني و تاريخي آن يکي از مهم ترين و مشهورترين مراکز تاريخ و تمدن ايران و جهان محسوب مي شود و اين اهميت تا حدي است که اين اثر در فهرست آثار جهاني به ثبت رسيده است.

تخت سليمان در "محال افشار" و تقريباً چهل و پنج کيلومتري شمال شرق بخش تکاب شهرستان مياندوآب قرار دارد. اين محل که مورخان آن را "کنژک" عهد ساساني يا "شيز" و "گنجک " دوره اسلامي دانسته اند و روميان آن را "گزکا" و اشکانيان آن  را "فرا آسپا" ناميده اند، با استناد به آثار به دست آمده از کاوش هاي باستان شناسي و مطابقت آن ها با متون تاريخي، محل يکي از سه آتشکده مهم و معتبر عهد ساساني يعني آتشکده آذرگشسب بوده که خسرو پرويز دوم نيز کاخي در جوار آن بنا نهاده بود و ايامي از سال را در آن اقامت مي کرد. معبد کاخ ساساني در حمله "هراکليوس" – امپراطور بيزانس روم شرقي – به سال 624م منهدم شد. اگرچه آثار بازسازي و مرمت از دوره خلفاي عباسي در اين منطقه ديده شده و نمونه سفال هاي پيش از قرن هفتم هـ . ق نيز ضمن کاوش هاي اين مجموعه به دست آمده است، اما دوره رونق و عمران مجدد آن مربوط به زمان حکمراني دومين ايلخان مغول و برادرزاده هلاکوخان يعني "آباقاخان" (680- 663 هـ.ق) است که آن را براي قصر تابستاني خود مناسب تشخيص داده بود.

تاريخچه کاوش هاي باستان شناسي تخت سليمان: عمليات کاوش و حفاري در اين مجموعه که از گذشته تا به امروز در اين منطقه ادامه داشته است، طرح کلي کاخ و آتشکده ساساني و بناهاي ايلخاني آن را مشخص و معين ساخته است.

مجموعه تخت سليمان بر روي صفه و تخته سنگ طبيعي به ارتفاع بيست متر از سطح دشت که عموماً از لايه هاي رسوبي درياچه تشکيل شده است، قرار دارد. آثار اين مجموعه تماماً داخل حصار و ديوار بيضي شکل آن که دور تا دور صفه گسترده شده، بنا شده است. حصار بيروني از سنگ هاي لاشه در ابعاد مختلف و به ضخامت پنج متر و ارتفاع چهارده متر تشکيل شده و محيط بيروني آن هزار و دويست متر است. لايه بيروني حصار با سنگ هاي مکعبي تراش دار نماسازي شده است و دور تا دور آن سي و هشت برج دفاعي مخروطي شکل وجود دارد که هم از نظر شرايط ايستايي حصار و هم  به دليل مسائل تدافعي و نظامي حايز اهميت است. بناي ديوار و حصار بيروني متعلق به دوره ساساني است و در دوره ايلخاني فقط ضمن مرمت قسمت هاي فرو ريخته آن، دروازه جديدي نيز در بخش جنوب شرقي – مجاور دروازه جنوبي ساساني- به آن الحاق شده است. دو دروازه ساساني يکي در شمال تخت و ديگري روبروي آن در جنوب و کاملاً در محور درياچه و آتشکده ساخته شده اند. دروازه جنوبي جنبه خاص داشته ولي دروازه شمالي که بلندتر و عريض است، معبر عام آتشکده بوده است.

داخل حصار بيضي شکل دو مربع مختلف المرکز و هم محور به چشم مي خورد. درياچه در مرکز مربع جنوبي (مربع بزرگ تر) و آتشکده در مرکز مربع شمالي (مربع کوچک تر) قرار گرفته است. دور تا دوراين مربع را حصار مستطيل شکلي به طول تقريبي دويست و پنجاه متر وعرض تقريبي صد و پنجاه متر فرا گرفته و شصت برج نيمه مدور آن را احاطه کرده است.

اين درياچه عميق به شکل بيضي ناقص است و هماهنگي و تقارن جالبي را با بيضي حصار تخت القاء مي کند. اين درياچه که حداکثر عمق آن صد و ده متر است به صورت چشمه جوشاني از طبقات تحت الارض فوران مي کند و طبق محاسبه اي که انجام گرفته، در هر ثانيه صد ليتر آب از دل زمين مي جوشد.

در جبهه شمالي غربي درياچه و در زاويه مربع بزرگ تر، ايوان رفيع ساساني معروف به "ايوان خسرو" که از آجر قرمز و ملاط ساروج ساخته شده، قرار دارد. در حال حاضر از اين ايوان جز يک جرز و ازاره هاي ديوار آن چيزي باقي نمانده است. قطر دهانه ايوان5/18 متر و عمق آن بيست متر است. ايوان ساساني بعد از ويراني توسط ايلخانان بازسازي شد؛ اما مصالحي که در بازسازي آن به کار رفته، قلوه سنگ و ملاط گچ است و همين اختلاف مصالح محدوده اثر ساساني و ايلخاني را مشخص مي سازد. ايوان به دو اتاق يا حوضخانه هشت گوش راه مي يابد که مربوط به دوره ايلخانان است. در جبهه جنوبي ايوان خوابگاه منتسب به خسرو پرويز قرار دارد. اين خوابگاه در سطحي پايين تر از سطح آثار ديگر قرار گرفته و با يک راه مخفي به کنار درياچه باز مي شده است.

در حد فاصل آتشکده و دروازه شمالي، چندين راهرو و حياط به چشم مي خورد که کار کاوش و خاک  برداري آن ها هنوز پايان نيافته است.

آتشکده آذر گشسب که به طور کامل حفاري شده، مجموعه اي است مشتمل بر يک تالار مرکزي مربع شکل با چهار جرز قطور آجري (با نقشه چهار طاقي) که يک گنبد بزرگ آجري، آن را مي پوشانده و در حال حاضر فرو ريخته و تنها اشاراتي از آن باقي مانده است. آن گاه  سي اتاق، راهرو، ايوان، حياط و تالارهاي ستون دار ديگر آن را همچون نگيني در ميان گرفته اند.

مجاور اين مجموعه در بخش غربي، مجموعه ديگري است که از يک آتشکده صليبي شکل با ابعاد کوچک تر و دو تالار ستون دار با ستون هاي مدور و چهار گوش و تعدادي اتاق و فضاهاي جانبي تشکيل شده است. ظاهراً اين قسمت کاخ هايي بوده که در ايام توقف شاه ساساني مورد استفاده او و خانواده اش قرار مي گرفته است و در طول سال نيز موبدان نگهبان آتشکده در آن ساکن بوده اند.

جز مجموعه بناهاي ياد شده، بقاياي ابنيه پراکنده و منفرد فراواني در اطراف درياچه وجود دارد که از سنگ لاشه و ملاط گچ ساخته شده اند. اين بناها عموماً مربوط به دوره ايلخاني است هر چند از نظر مصالح به کار گرفته شده و شيوه و اسلوب ساختمان سازي هرگز به پاي ابنيه ساساني که معماري فاخر و استادانه دارند، نمي رسند. تنها مزيت آن ها داشتن تزيينات مختلف گچ بري و کاشي کاري در زمان آباداني خود بوده است. تنوع کاشي هاي اسلامي تخت سليمان به قدري است که مي توان آن ها را به رده ها و مکتب هاي مختلف تقسيم بندي کرد.

مهم ترين آنها کاشي هاي زرين فام کتيبه دار و کاشي برجسته هاي زمينه لاجوردي و فيروزه اي زراندود با نقوش حيوانات اساطيري همچون سيمرغ و اژدها است که در تزيين ديوار کاخ ها به کار رفته است.

منبع: ميراث فرهنگي استان آذربايجان غربي

تحولات جديد اقتصادي در ايران

پايان‌نامه كارشناسي ارشد ـ دكتر محمدحسين گنجي /آوريل 1938 (خرداد 1317) ـ(15)

آنچه در پي آمده است پايان‌نامه كارشناسي ارشد دكتر محمدحسن گنجي است كه در سال 1317 براي ارائه به دانشگاه ويكتوريا در منچستر به رشته تحرير درآمده و نگاهي دارد به تحولات اقتصادي ايران در آن سال‌ها . * * * تنباكو در ايران انواع تنباكو به عمل مي‌آيد از جمله نوع زبر و خشن آن است كه براي توليد سيگار و سيگارت مناسب نيست و اغلب در قليان (حقه در هندوستان) استفاده مي‌شود و در تمام نقاط ايران مي‌رويد. نوع دوم، تنباكوي معمولي معروف به توتون است كه در توليد سيگار و سيگارت به كار مي‌رود. رشد اين نوع توتون محدود به ولايات مرطوب جنوب درياي خزر است مقداري هم در آذربايجان به دست مي‌آيد.تنباكوي ايران (مخصوصاً نوع محصول شيراز) زماني در سراسر غرب آسيا متداول بود، ولي معمول شدن سيگار و وضع ماليات‌هاي سنگين و تعرفه‌هاي گمركي از ميران توليد آن كاسته است.در گذشته‌ مقداري از محصول تنباكوي ايران به خارج صادر مي‌شد، ولي اكنون به خاطر افزايش سريع مصرف محلي كمتر به خارج صادر مي‌شود در حاليكه سطح زير كشت آن روز به روز بيشتر مي‌شود. جدول زير آخرين اطلاعات را درباره توليد و سطح زير كشت تنباكو ارائه مي‌كند. نوع سال سطح زير كشت محصول توليد در هكتار تنباكو 4ـ1933 2213 هكتار 6077 تن 2747 كيلوگرم در هكتار تنباكو 4ـ1934 2442 هكتار 6595 تن 2697 كيلوگرم در هكتار توتون 4ـ1933 8489 هكتار 10039تن 1124 كيلوگرم در هكتار توتون 5ـ1934 10167 هكتار 16180تن 1591 كيلوگرم در هكتار ولايت گيلان مهم‌ترين مركز توليد تنباكو و توتون است بعد از آن كردستان، كرمانشاهان، تهران، قم، همدان و غيره. توليد سيگار براي مصرف داخلي ايران از ديرباز آغاز شده ولي از سال 1927 كه قانون انحصار دخانيات وضع شده، اين صنعت توسعه يافته است. سيگار در ايران كمتر مصرف مي‌شود، ولي توليد سيگارت روزافزون شده و اكنون كارگاه‌هاي سيگارت پيچي در اغلب شهرها وجود دارد، مهم‌ترين مراكز آن عبارتند از تهران، رشت، تبريز، مشهد و جاهاي ديگر. در اين جا لازم است اشاره‌اي به كارخانه عظيم دخانيات كه اخيراً در خارج تهران به وجود آمده است و وسعتي برابر 48 هكتار را پوشانده است، به عمل آيد. اين كارخانه به بهاي 26000000 ريال بنا شده و روزي 12500000 نخ سيگار، 22000 كيلوگرم توتون چپق و 8000 كيلوگرم تنباكو توليد مي‌كند. در اين كارخانه 1746 نفر كار مي‌كنند و از اين لحاظ بزرگترين كارخانه نوع خود در ايران به شمار مي‌آيد. ترياك كشت بوته ترياك در كشاورزي ايران سابقه‌اي هم پاي خود كشاورزي دارد به خاطر اينكه هيچ محصول ديگري مانند آن مناسب با آب و هواي ايران نيست و در نتيجه كشت ترياك در همه جاي اين كشور امكان‌پذير است.ترياك تا اواسط قرن گذشته (قرن 18) در ايران مصرف دارويي داشت و در 1855 بود كه اول بار به عنوان يك ماده تجاري به جاوه، هنگ‌كنگ و سنگاپور حمل شد. بعد از آن به سرعت توسعه يافت و بيشتر دهاقين كشت آن را به جاي اقلام ديگر برگزيدند به خاطر اينكه از حمله ملخ مصون بود و محصول آماده‌اي فراهم مي‌ساخت كه به آساني تا مرزها قابل حمل بود و به بهاي خوبي به آساني به فروش مي‌رسيد. جدول زير رشد توليد و بهاي محصول ترياك را به خوبي نشان مي‌دهد. سال محصول به پوند وزن انگليسي بهاي آن به ريال 4ـ1933 770516 698416 ليره انگليسي 2ـ1921 255697 3ـ1922 660647 5ـ1924 1077290 6ـ1925 1130057 1565121ليره انگليسي در سال 1926 ترياك 6/16درصد صادرات ايران و 15/7درصدجمع ماليات‌ها را به خود اختصاص داده بود. در 1931 ايران در كنوانسيون جامعه ملل به منظور تقليل دادن توليد ترياك و محدود ساختن مواد مخدر شركت كرد و نماينده ايران از طرف دولت خود تعهد كرد كه از ميزان كشت و توليد ترياك بكاهد و كميسيوني به سرپرستي دلانو (F.A.DELANOE) آمريكايي تشكيل يافت كه براي مطالعه موضوع به محل اعزام شود. اين كميسيون مقرر داشت كه دولت ايران اقدامات زير را به عمل آور

منظره هوايي يك ميدان كه مانند يك باغ ژاپني زيبا آراسته شده است .شهر لانووو ويل ـ دووان ـ نانسي در منطقه لورن در فرانسه.

 

قوري چاي و ليوان - شهر مغنيه در الجزاير

 

هلی کوپتر زینت بخش میدان - شهر مارينيان در منطقه بوش ـ دو ـ رن فرانسه

 

دكوري عجيب درميدان - شهر سيدني- استراليا.

 

يك ماهيگير  سوار بر اسب پوشيده از برگهاي سبز زينت‌بخش ميدان- شهر اوستدانكرك دربلژيك در حاشيه درياي شمال .

 

نمایش ذوق و ابتكار شهردارشهر- شهرايپر در بلژيك

 

تصوير ديدني ميدان شهر وير در منطقه كالوادوس در فرانسه كه نياز به توضيح بيشتر ندارد

 

پنير مشهور گروير و ظرف چوبی تهیه این گون پنیر زینت بخش میدان شهر –شهر بول در كشور سوئيس

 

میدان ماويانگلام در شهر يانگون پايتخت سابق برمه (میانمار ) درهنگام شب.

 

مجسمه کشاورز در حال دوشیدن شیر بزنشان دهنده وجود گله های بز شهر فوئرته ‌ونتورا در مجمع‌الجزاير قناري اسپانيا 

 

مکان های دیدنی دنیا

 چند مکان بسیار جذاب و دیدنی جهان را ببینید.

 1. سریلانکا
سریلانکا را می‌توانیم یکی از زیباترین جزیره‌های روی کره زمین بنامیم. شواهد و دلایل محکمی ‌دال بر وجود تمدن بشری 2000 ساله در این جزیره کوچک وجود دارد.

  غار معبد Dambulla

تندیس پیکر بودا

  معبد کوشک طلایی

  پاییز در کیوتو

3. لاس وگاس، آمریکا
لاس و گاس زیبا، خصوصا هنگام شب!

4. ونیز، ایتالیا
اینجا ونیز است، شهر شناور با آب و هوای بد، اولین چیزی که جلب توجه می‌کند هنر و زیبایی طبیعی شهر است. هنرمندان بسیاری از این شهر الهام گرفته‌اند ...

  5. پاریس، فرانسه

  پاریس -طاق نصرت پیروزی

6. هندوستان
کشور افسانه ای و زیبا

7. ریو دوژانیرو، برزیل
 ریو شهری آنتیک و بی‌نظیر و دارای سواحل بسیار زیبا است، منطقه ای شهری با زمینهای ناهموار.

 

دورنمایی از ریو دوژانیرو

 

مجسمه مسیح ، عجایب هفتگانه جهان

  8. هاوایی
سواحل ‌هاوایی

9. قاهره، مصر
مصر سرزمین تفاوتها، عجایب و شگفتیهاست

تاريخ خبر: شنبه 6 اسفند 1390 ـروزنامه اطلاعات اخبار کوتاه اقتصادي

ثبات قيمت پيش‌فروش سكه در سيستم بانكي پيش‌فروش سكه هشت ماهه در اين هفته بدون تغيير قيمت نسبت به هفته گذشته در شعب بانك ملي انجام مي‌شود. به گزارش روابط عمومي بانك مركزي، نرخ سكه پيش‌فروش هشت ماهه در اين هفته 5 ميليون و 989 هزار ريال است. يادآور مي‌شود تصميم‌گيري در مورد نحوه پيش‌فروش به صورت هفتگي و پس از پايش وضع انجام مي‌شود. قيمت موز شب عيد کيلويي 1450 تومان تعيين شد قيمت موز شب عيد درب سردخانه کيلويي 1300 و براي مصرف کننده 1450 تومان تعيين شد.‏ سيد رضا نوراني رئيس اتحاديه ملي محصولات كشاورزي در گفت‌وگو با فارس با اعلام اين خبر افزود: اين قيمت در سراسر کشور لازم‌الاجرا بوده و کساني که تخلف کنند سازمان تعزيزات با آنها برخورد مي‌کند.‏ وي افزود: اين قيمت از 20 اسفند تا 20 فروردين سال 91 پايدار و لازم‌الاجرا خواهد بود.‏ توسعه آنتن‌دهي تلفن همراه اپراتور سوم هفت شهر اصلي كشور تا پايان شهريور 1391 تحت پوشش اپراتور سوم تلفن همراه قرار مي‌گيرد. مديرعامل اين اپراتور افزود: براساس برنامه، بعد از عرضه سيمكارت در شهرهاي كرج و تهران، نخست شهرهاي مشهد، قم و اهواز تحت پوشش شبكه اپراتور سوم قرار مي‌گيرند و در گام بعدي شهرهاي شيراز، تبريز و اصفهان به شبكه اين اپراتور خواهند پيوست. زمان بسته شدن حساب‌هاي بانكي بدون هويت بانك صادرات ايران اعلام كرد در اجراي دستورالعمل‌هاي بانك مركزي و به منظور اصلاح و تكميل اطلاعات هويتي مشتريان، تمامي حساب‌هايي كه داراي اطلاعات هويتي ناقص هستند، در دو مرحله غيرفعال مي‌شود. در مرحله اول حساب‌هايي كه موجودي آنان كمتر از 10 ميليون ريال است از هشتم اسفند و در مرحله دوم حساب‌هايي كه موجودي آنان بيشتر از 10 ميليون ريال است از 15 اسفند غيرفعال خواهد شد. براين اساس از مشتريان حقيقي و حقوقي خواسته شده است به منظور جلوگيري از غيرفعال شدن حساب‌ها و بهره‌مندي از خدمات آتي اين بانك با به همراه داشتن اصل كارت ملي، شناسنامه و همچنين اسناد و مدارك شركت به نزديك‌ترين شعبه بانك صادرات ايران مراجعه و نسبت به تكميل و اصلاح اطلاعات هويتي خود اقدام كنند. پشتيباني اپراتور چهارم از 7 ميليون مشترك‏ در برنامه داريم كه اپراتور‎ ‎چهارم بتواند تا پنج سال آينده 7 ميليون مشترك را پشتيباني ‌كند‎. ‎ رضا تقي‌پور وزير ارتباطات و فن‌آوري اطلاعات ‎در گفت‌وگو با ايسنا، اظهار كرد‎: ‎اميدواريم بر اساس برنامه‌ريزي‌هاي صورت گرفته، ‌توسعه و تکميل شبکه فيبر نوري کشور‎ در هشت سال آينده نهايي و کامل شود‎.‎ وي با تاكيد بر اينكه در گذرگاه‌هاي مخفي در ‎نرم‌افزارها، ابزارهاي سرقت و جاسوسي وجود دارند که بايد با ايجاد امنيت ذاتي، اين‎ ‎گذرگاه‌ها را از بين ببريم، گفت: تهديدهاي موجود در دنياي امروز بسيار پيچيده و‎ ‎نامشهود است، با توسعه زيرساخت‌هاي ارتباطي و الکترونيکي شدن امور، تهديدهاي‎ ‎پيچيده‌اي ايجاد شده که نبايد از آن‌ها غافل بود‎.‎ نخستين جشنواره فروش ويژه شيريني و شكلات برگزار مي‌شود نخستين جشنواره ويژه فروش شيريني، شكلات، آجيل و تنقلات از 22 تا 26 اسفند برگزار مي‌شود. محمد نصرتي رئيس اتحاديه كشوري قنادان و شيريني فروشان با بيان اين مطلب به ايسنا گفت: در اين جشنواره بهترين نمونه‌هاي تنقلات و شيريني با تخفيف ويژه به مشتريان عرضه مي‌شود. توليد ايران‌خودرو از مرز 712 هزار دستگاه عبور كرد گروه صنعتي ايران خودرو از ابتداي سال تا چهارم اسفند بيش از 712 هزار دستگاه انواع خودرو سواري و تجاري توليد و روانه بازار كرد. حسين نجاري قائم‌مقام ايران‌خودرو درخصوص اهميت اين رقم توليد خودرو افزود: اين ميزان توليد نشان‌دهنده توانايي و قابليت‌هاي ايران‌خودرو براي ركوردزني در جاده جهاني است. كارت‌هاي بازرگاني صادركنندگان رتبه‌بندي مي‌شود كارت‌هاي بازرگاني صادرکنندگان با توجه به ميزان صادرات آنها رتبه‌بندي مي‌شود.‏ کيومرث فتح اله کرمانشاهي معاون سازمان توسعه تجارت ايران در گفت‌وگو با مهر با بيان‎ ‎اينکه مراسم تجليل از صادرکنندگان رتبه دوم امروز با حضور مقامات کشور برگزار‎ ‎مي‌شود، گفت: وزارت صنعت،‌ معدن و تجارت همه ساله صادرکنندگان نمونه‎ ‎در سطح ملي را در روز ملي صادرات که 29 مهر است، معرفي مي‌كند. وي تصريح کرد: صادرکنندگاني که در روز ملي صادرات‎ ‎تجليل مي‌شوند، صادرکنندگان طلايي به شمار مي‌روند، ضمن اينکه صادرکنندگاني که در ‎سطح استان‌ها مورد تقدير قرار مي‌گيرند هم صادرکنندگان برنزي هستند‏‎.‎ کرمانشاهي گفت: از ميان صادرکنندگان نمونه استاني،‎ ‎يک صادرکننده از هر استان که بيشترين امتياز را کسب کرده باشد، انتخاب شده و به‎ ‎عنوان صادرکننده نقره‌اي امروز معرفي مي‌شود‎.‎

بازار سرمايه در سال 91 وضع مناسبي خواهد داشت

 

رئيس سازمان بورس و اوراق بهادار پيش بيني كرد كه بازار سرمايه سال آينده با توجه به وضع سودآوري شركت‌ها در سال جاري مطلوب و مناسب باشد.‏ علي صالح آبادي در گفتگو با ايرنا، گفت: وضع سودآوري شركت‌ها و پوشش سود شركت‌ها در سال جاري بهتر از پارسال بوده و پيش بيني مي‌شود با توجه به پوشش سودي كه شركت‌ها داشته‌اند سال 91 سال مناسبي براي بازار سرمايه باشد. ‏ وي در پاسخ به پرسشي در برخي انتقادات در مورد بالا بودن قيمت در عرضه‌هاي اوليه سهام شركت‌هاي دولتي، ادامه داد: بازار در بورس و فرا بورس قيمت سهام را تعيين مي‌كند. صالح آبادي با بيان آنكه، نبايد انتظار داشت بر اساس ادبيات چند سال گذشته، سهمي با قيمت پاييني عرضه شود و سپس در مدت زمان كمي قيمت‌ها چند برابر شود، اظهار داشت: شايد به اصطلاح لزوما اين اتفاق تكرار نشود و سهم عرضه اوليه بايد به گونه‌اي باشد كه در طول زمان قيمت آن رشد كند نه اينكه در يك هفته يا چند روز درصد بالايي رشد كند. وي ادامه داذ: اين انتظارات عرضه و تقاضا كنندگان است كه قيمت را تعيين مي‌كند و ما به عنوان سازمان بورس هيچ قيمتي مد نظر مان نيست. به گفته صالح آبادي، قيمت عرضه اوليه بايد به گونه‌اي باشد كه در طول زمان و بر اساس پتانسيل سود آوري رشد يابد تا عرضه‌كننده و خريدار متضرر نشوند. ‏ يك عضو هيات مديره‎ ‎كارگزاري تامين سرمايه نوين هم معتقد است در پي آزاد سازي قيمت‌ها سال آينده با افزايش‎ ‎قيمت سهام روبه رو خواهيم بود‎. زينت مرادي نيا در گفتگو با ايسنا، بازدهي كه بورس اوراق بهادار سال 90 به‎ ‎سرمايه گذاران داد را ناچيز و بسيار كمتر از ساير بازارها دانست و گفت: علت اين‎ ‎اختلاف تفاوت بين احتمالات پيش روي سرمايه‌گذار و اخبار بازار سرمايه است‎. وي سود سهام را تعيين‌كننده ارزش يك‎ ‎شركت ندانسته و معتقد است: دارايي‌هاي يك شركت اهميت ويژه‌اي دارد گرچه برخي‎ ‎شركت‌ها از دارايي خود سود خوبي به دست نمي‌آورند كه سهامداران بايد در اين باره‎ ‎مديران شركت‌ها را به چالش بكشند‎. اين كارشناس بازار سرمايه با يادآوري‎ ‎افزايش سود سپرده‌هاي بانكي كه تاثير قابل توجهي به بازار سرمايه بويژه اوراق‎ ‎بهادار وارد آورد پيش بيني كرد: ‌سال آينده قيمت سهام بالا خواهد رفت‎. وي در توضيح اين پيش بيني اظهار كرد: به‎ ‎دنبال افزايش نرخ طلا و ارز تعداد زيادي از سهامداران بورس سرمايه خود را به بازار‎ ‎ارز و سكه منتقل كردند و اين امر ميزان حضور سرمايه گذاران از نظر حجم نقدي را كاهش‎ ‎داد اما به زودي بازار طلا و ارز اشباع شده و با ثبات قيمت‌ها مواجه مي‌شود و به‎ ‎اين ترتيب بخشي از سرمايه گذاران خارج شده از بورس به اين بازار باز خواهند گشت‎. مرادي نيا ادامه داد: به اين ترتيب سال‎ ‎آينده با افزايش سرمايه گذاري و افزايش قيمت سهام روبرو خواهيم بود‎. عضو هيات مديره كارگزاري تامين سرمايه‎ ‎نوين يكي ديگر از دلايل اميد به افزايش قيمت سهام در سال آينده را واقعي شدن اقتصاد‎ ‎به دنبال آزاد شدن قيمت و حذف يارانه‌ها دانست و اظهار كرد: ممكن است آزاد شدن قيمت‎ ‎و حذف يارانه‌ها در كوتاه مدت بازار را دچار شوك كند اما به طور قطع در بلند مدت به‎ ‎بورس كمك خواهد كرد‎. اين كارشناس همچنين معتقد است: سياست‌هاي‎ ‎كلي حاكميت در اين زمينه كه بخشي از تامين مالي توسط بازار سرمايه تامين شود، منجر‎ ‎به اقدامات موثري براي جذب سرمايه شده است‎. وي افزود: براي جذب سرمايه گذار بازار‏‎ ‎بورس بايد جذاب باشد. نقدشوندگي يكي از مهمترين عوامل جذاب بازار است. هر چند با‎ ‎توجه به قيمت‌هاي جهاني كه خارج از كنترل ماست نقدشوندگي با مشكل روبرو است‎. وي وجود مشكلاتي كه بي‌اعتمادي‎ ‎سرمايه‌گذاران به بازار سرمايه را دامن مي‌زند از جمله چالش‌هاي پيش روي بازار‎ ‎بيان و در مثالي اظهار كرد: پست‌بانك به عنوان يكي از شركت‌هاي مشمول اصل 44 با‎ ‎اين مسئله مواجه است كه نبايد خصوصي مي‌شد. با توجه به چنين اتفاقي چه تضميني وجود‎ ‎دارد كه سرمايه‌گذاران براي ورود به شركت‌هاي اصل 44 سرمايه گذاري كنند. اين‎ ‎زمزمه‌ها و تصميمات به جذب سرمايه گذار صدمه مي‌زند‎. همچنين در اعلام كارنامه امسال پذيرش شركت‌ها در بورس از عرضه سهام هفت شركت در بورس ياد شده است. در اعلام كارنامه امسال پذيرش شركت‌ها در بورس، علي سنگينيان با اشاره به اينكه امسال سهام هفت شركت در بورس پس از پذيرش عرضه شده است، افزود: سال 90 حدود 13 شرکت پذيرفته شده که از اين تعداد حدود هفت شرکت عرضه شدند. بقيه واگذاري‌ها در صورت بررسي زمان‌بندي تا پايان سال و در غير اين صورت در سال آينده عرضه خواهد شد. سنگينيان افزود: کارت اعتباري ايران کيش پس از برگزاري جلسه معارفه و به محض تکميل روند اطلاع رساني براي عرضه آماده است.وي با اشاره به اينکه شرکت بعدي نفت جي است ادامه داد: نام شرکت نفت جي در تابلوي بورس درج شده اما به دليل تغيير آن مديريت دچار يك وقفه شد و تلاش ما اين است که اسفند ماه عرضه شود. معاون پذيرش شرکت بورس با بيان اينكه دو شركت ديگر نفت پاسارگاد و پالايش بندرعباس براي واگذاري آماده هستند، افزود: بررسي درج و عرضه اين دو شرکت به زمان بيشتري احتياج دارد. بورس در حال بررسي وضع اين دو شرکت است. وي با اشاره به اينکه سهام بيمه ملت پذيرفته شده است و به نظر مي‌رسد تا پايان سال در بورس عرضه شود.اقدامات لازم براي آماده سازي و درج آن در حال انجام است. سنگينيان گفت: احتمالاً تا پايان سال جلسه هيات پذيرش براي دو شركت سيمان آبيک و هلدينگ پتروشيمي خليج فارس البته پس از تكميل اطلاعات ارسالي آنها برگزار خواهد مي‌شود. وي درباره شرکت‌هاي اصل44 گفت: شرکت هلدينگ پتروشيمي خليج فارس شامل 15شرکت پتروشيمي دولتي است که در قالب هلدينگ واگذار مي‌شود. در ضمن شرکت پالايشگاه نفت بندرعباس هم جزو شرکت‌هاي دولتي است که در ليست واگذاري قرار دارد اما بقيه شرکت‌هاي پذيرش شده امسال خصوصي هستند. معاون پذيرش بورس تهران در پاسخ به اينکه بحث انحلال سازمان خصوصي سازي در رسانه‌ها مطرح شده است، نظر شما چيست؟ افزود: در اين مورد مشخصاً نمي‌توانم اظهار نظر کنم اما مرحله آماده‌سازي و واگذاري شرکت‌هاي دولتي کار سخت و زمان بري است. تبديل شرکت‌ها از ساختار دولتي به خصوصي جزو اقدامات سازمان خصوصي است که با همکاري بورس انجام مي‌شود. اگر قرار باشد سازمان خصوصي سازي منحل شود بايد يک متولي ديگر بحث واگذاري‌ها را پيگيري کند. چون شرکت‌هاي دولتي به شکل فعلي آماده واگذاري نيستند. ‏از سوي ديگر رئيس شوراي رقابت آخرين وضع افزايش قيمت سنگ آهن و واگذاري هلدينگ پتروشيمي خليج فارس را اعلام کرد و از برنامه قيمت گذاري براي مترو و عوارض جاده ايي و همچنين قيمت گذاري واگن و لوکوموتيو خبر داد. جمشيد پژويان در گفت وگو با فارس، آخرين اخبار و تصميمات گرفته شده در شوراي رقابت به همراه برنامه‌هاي مدنظر را اعلام کرد و به سئوالات مربوط به تعيين تکليف افزايش صوري قيمت سنگ آهن با هدف کمک به صندوق کارکنان فولاد و همچنين واگذاري هلدينگ خليج فارس پاسخ داد. وي با اشاره به آخرين مصوبه شوراي رقابت اظهار داشت: انجمن صنفي شرکت‌هاي حمل و نقل ريلي شکايتي را از طرف توليدکنندگان لوکوموتيو و واگن به اين شورا داده بود و به قيمت گذاري انجام شده توسط راه آهن معترض بود، چرا که به اعتقاد مسؤولان انجمن صنفي شرکت‌هاي حمل و نقل ريلي،اين رويه به ورشکستگي توليدکنندگان خواهد انجاميد. وي ادامه داد: در اين باره شوراي رقابت جلسه‌اي را با دعوت از رئيس هيات مديره انجمن صنفي و مديرعامل شرکت راه آهن تشکيل داد،اما مديرعامل راه آهن علي‌رغم دعوت قبلي در اين جلسه حاضر نشد،بر همين اساس مقرر شده شورا اين مسئله را با دقت بررسي کند تا در جلسه بعد و با دعوت مجدد از مديرعامل راه آهن،اين موضوع مطرح شود. اين مقام مسؤول تاکيد کرد: قيمت گذاري مواردي چون لوکوموتيو و واگن به عهده شوراي رقابت است و نبايد به عنوان يک انحصار در اختيار راه آهن باشد،بنابراين اگر مسؤولان راه آهن در جلسه بعدي حضور نداشته باشند و يا توجيه آن مورد قبول نباشد، در آن صورت شوراي رقابت از مرکز ملي رقابت خواهد خواست نسبت به بررسي و تهيه پيش‌نويس دستورالعمل قيمت گذاري حمل و نقل ريلي اقدام کند تا جهت بررسي و تصويب در شوراي رقابت طرح شود.

منبع روزنامه اطلاعات7/12/1390

دلايل نزول15 پله‌اي‌ ايران در فضاي کسب‌وکار

 

رئيس سازمان سرمايه‌گذاري خارجي با اشاره به علت کاهش رتبه کشور در رتبه کسب و کار درمورد طرح اتاق بازرگاني براي بهبود فضاي کسب و کار کشور، گفت: وقتي اين طرح را بررسي مي‌کنيم متوجه مي‌شويم که هيچ ارتباطي با کسب وکار کشور ندارد و نمي‌تواند فضاي کسب و کار را بهبود دهد.‏ بهبود فضاي کسب و کار در کشور چند سالي است که مطرح و پيگيري مي‌شود. رتبه ايران از 170 در سال 85 پارسال به 129 رسيد اما با 15 رتبه نزول به 143 سقوط کرد. بهروز عليشيري در گفتگو با فارس يادآور شد: براساس آخرين گزارش بانک جهاني بيشترين سقوط به شاخص اخذ مجوز‌ها مربوط مي‌شود اين شاخص از 143 به 164 رسيده است که اين شاخص مربوط به شهرداري تهران مي‌شود و شاخص دومي که سقوط داشته‌ايم شروع کسب و کار بود با 11 پله نزول از 42 به 53 رسيد است.‏ شاخص پرداخت ماليات هم 11 پله سقوط داشته است و ساير شاخص‌ها هم به تناسب کاهش رتبه داشته‌ايم اما اينکه چرا 15 رتبه کاهش داشته‌ايم دو دليل دارد.‏ وي افزود: اين شاخص‌ها با وضع پارسال ما مقايسه نمي‌شود بلکه با شرايط ساير کشورها مقايسه مي‌شود و تحليل سطح کسب و کار بين‌المللي است و ممکن است شما بدويد اما کشور ديگري از شما سريع‌تر حرکت کرده باشد. آيا کشورهايي که دارايي رتبه‌ 120 تا 160 هستند همانند ما حرکت مي‌کنند يا بيشتر فعاليت مي‌کنند، بنابراين يکي از دلايل اين است که آن کشورها بيشتر از ما فعاليت کرده‌اند.‏ بايد بررسي کنيم که در سه سال گذشته چه کارهايي انجام داده‌ايم که رتبه کشور 30 پله صعود کرد. ما برخي از مقررات را اصلاح کرديم و همين شاخص اخذ مجوز‌ها که امروز بيشترين سقوط را داشته دو سال قبل بيشترين صعود را پيدا کرده و از رتبه 141 يک صعود قابل توجه صورت گرفته است.‏ عليشيري تاكيد كرد: در شاخص ثبت شرکت‌ها فقط گردش کار را الکترونيکي کرديم و به جاي اينکه فرد براي ثبت شرکت در صف بايستد و مهر بزند و رسيد بگيرد و ثبت شرکت يک ماه طول بکشد،‌ به دو روز کاهش يافت و وقتي به ‏ifc‏ اعلام کرديم که مدت زمان ثبت شرکت از يک ماه به دو روز کاهش يافته باور نمي‌کردند و به ايران آمدند و يکي از مسائلي که تاکيد داشتند از نزديک ببينند اين بود.‏ در آنجا يک بار گردش‌ کارها را کوتاه مي‌کنيم اما همه کار اين نيست هم‌اکنون طبق قانون مجوز سرمايه‌گذاري 45 روزه بايد داده شود اما امروز اين کار را به 15 روز و کمتر از دو هفته کاهش داده‌ايم. اما همه کارها اين نيست و بايد بخش‌هاي ديگري بررسي و اصلاح شود. وقتي از کسب و کار صحبت مي‌کنيم براي اينکه يک پروژه بخواهدانجام شود چند مرحله را بايد طي کند، امروز براي دريافت مجوز بايد به چند دستگاه مراجعه کنيد. مدت زماني که مي‌برد چقدر است و هزينه آن چقدر خواهد بود، پس سه سوال، چقدر هزينه دارد و چقدر زمان مي‌برد و در چند مرحله بايد مجوز دريافت کرد. وي اضافه كرد: وقتي تعداد مراحل کوتاه شد، رتبه کشور حدود 33 پله بهبود يافت. اما تعداد اسناد را نمي‌توان به اين شکل کوتاه کرد زيرا اسناد بايد از طريق قانون اصلاح شود. مثلا قانون صادرات و واردات تکليف مي‌کند اگر يک تجار بخواهد صادرات انجام دهد، حتما بايد کارت بازرگاني داشته باشد، گرفتن کارت بازرگاني يک مرحله است که هزينه آن را هم بايد پرداخت کرد که با اين اقدام رتبه کشور سقوط مي‌کند.‏ بنابراين بايد برخي قوانين اصلاح شوند و در سال پنجمي که در حال بررسي فضاي کسب و کار هستيم، قوانيني مانند قانون تجارت، قانون کار، آيين دادرسي تجاري و قانون صادرات و واردات بايد اصلاح شوند و بخشي هم مربوط به نهادها مي‌شوند مانند شهرداري‌ها که رتبه کشور نامناسب بود.‏ پس از آنکه بررسي کرديم متوجه شديم که به عنوان مثال براي نظارت بر ساخت يک سوله صنعتي چهار يا پنج بار تکرار مي‌شود که در هيچ جاي دنيا اين کار انجام نمي‌شد و با اصلاح اين روند چند پله رتبه کشور افزايش بهبود يافت. اما هم‌اکنون بايد به سمت اصلا قوانين حرکت کنيم.‏ دو ديدگاه در زمينه اصلاح قوانين وجود دارد. بايد بين دولت و مجلس تعيين تکليف شود. عده‌اي مي‌گويند هم‌اکنون قانون تجارت در مجلس در حال بررسي است و با اصلاح آن مشکل برطرف مي‌شود اما ما معتقديم در کارهاي بين‌المللي يک روز معادل يک ماه و يک ماه معادل يک سال است. قانون تجارت بيش از هزار ماده دارد و فکر نمي‌کنم بررسي و در مدت عمر اين مجلس به اتمام برسد. عليشيري يادآور شد: به نظر مي‌رسد چهار سال ديگر هم به اتمام نرسد و بنگاه‌ها و بخش‌هاي خصوصي تا کي بايد صبر کنند. ديدگاه دوم که ما به آن معتقديم اين است که بخش‌ها و موادي که در کسب و کار اختلال ايجاد مي‌کند، اصلاح شوند و اگر اين ديدگاه حاکم شود يک قانوني به نام قانون کسب و کار خواهيم داشت البته نه آن طرحي بهبود فضاي کسب و کار مجلس.‏ در آن قانون مثلا گفته مي‌شود اصلاح ماده 9 قانون تجارت، ماده 141، ماده سه قانون صادرات و واردات، ماده سه صدور مجوزهاي شهرداري انجام مي‌شود و مقداري براي کساني که مسئول هستند سخت است اما ما هم‌اکنون به اين سمت در حال حرکت هستيم.‏ البته يکي از حسن‌هاي اصلاح نزول رتبه کشور همين مساله که متوجه شديم کشورهاي ديگر از ما سريع‌تر حرکت مي‌کنند و از مشاورين بين‌المللي استفاده مي‌کنند. لذا يکي از دلايل سقوط ما در فضاي کسب و کار فعاليت بيشتر آنها و کندي ما است.‏ وي يادآور شد: از زماني که گزارش جديد بانک جهاني منتشر شده بيش از 200 جلسه کارشناسي برگزار شده و در عين حال زمان تعيين کرديم تا تاريخ هشتم اسفند که دستگاه‌ها بايد چه کار‌هايي انجام دهند. در حال حاضر آخرين وضع اين است که اين جلسات برگزار شده و دستگاه‌ها به توافقات عمل کرده‌اند و نمايندگان دستگاه‌ها مجددا به ما معرفي شده‌اند تا کارهايي که در اين چند ماه انجام شده اجرايي شود،البته اين همه کار نيست. لذا فاز اول تمام شده و در فاز دوم نمايندگان دستگاه‌ها را معرفي کرده‌ايم تا ببينيم مي‌توانيم جايگاه خود را حفظ کنيم يا رتبه ما باز هم کاهش خواهد يافت.‏ عليشيري افزود:‌ حتي نماينده اتاق بازرگاني، اتاق تهران و بخش‌هاي خصوصي مانند کانون وکلا هم نمايندگان خود را معرفي کرده‌اند. برخي بخش‌ها مانند وکلا براي هر شاخص يک نفر را معرفي کرده‌اند و اين نشان مي‌دهد که چقدر کار تخصصي است. تقريبا اگر اشتباه نکنم، هم‌اکنون حدود 120 تا 140 نفر به عنوان نماينده دستگاه‌ها انتخاب شده‌اند.‏ ما در حال انجام اين کارها هستيم اما ممکن است کشور ديگري چند بخشي از قوانين خود را اصلاح کند و در مدت يک سال 10 پله از ما جلوتر برود. 150 جلسه با حضور بنده برگزار شده به غير ساير جلسات، ممکن است نتيجه اين جلسات چند درجه فضاي کسب و کار را بهبود دهد اما کشور ديگري مانند جمهوري آذربايجان با دو اصلاحيه مقرراتي 20 پله صعود کند. بنابراين اين نسبت‌ها در تعيين رتبه کشور بسيار مهم است.‏ وي در پاسخ به اينكه به نظر شما طرح اتاق بازرگاني براي بهبود فضاي کسب و کار چه هدفي را دنبال مي‌کند. آيا منجر به بهبود فضاي کسب و کار خواهد شد؟ گفت: با ترازوي من خير. وقتي اين طرح را بر روي اين ترازو قرار مي‌دهيم، وزن 100 گرم هم نشان مي‌دهد. اين طرح کسب وکار را وقتي بررسي مي‌کنيم، مي‌بينيم که هيچ ارتباطي با برنامه‌هاي ما ندارد. ‏ وي در مورد اينكه مي‌توان گفت که اين طرح بيشتر به دنبال افزايش نقش اتاق بازرگاني در تصميم‌گيري‌ها و سياست‌گذاري‌هاي اقتصادي است؟ پاسخ داد:‌اي کاش اين اسم را براي آن انتخاب مي‌کردند. واقعا نگارش اين مواد را بخوانيد واقعا تعجب مي‌کنيد. مثلا در ماده چهار آمده که اتاق‌ها موظفند به منظور اطلاع سياست‌گذاران از وضع محيط کسب و کار در کشور تمامي شاخص‌هاي محيط کسب‌وکار را تدوين و به طور سالانه و فصلي حسب مورد به تفکيک استان، بخش و فعاليت‌هاي اقتصادي، سنجش و اعلام کنند. اين ماده چه معنايي دارد؟ يعني مي‌خواهند ترازوي جديدي اختراع کنند، اما اين ترازو وجود دارد و اين واقعا يک مساله عجيب و غريبي است.‏ وي افزود: يعني اين طرح کسب و کار همه چيز را به آينده موکول کرده است. به قول معروف پشت کوه‌هاي شمران احتمالا هوا خيلي آفتابي خواهد بود. به دليل همين مساله بود که ديدم انجمن‌هاي صنفي و سنديکاها و بنگاه‌ها و خود شرکت‌ها خصوصي به ما گفتند که اصلا اين طرح را قبول نداريم. نامه رسمي آنها موجود است که البته اعلام عمومي هم شد. اين مسائل پاسخگوي نياز بنگاه نيست و ما هم به آنها گفتيم که نيازي به اختراع شاخص جديد نيست.‏ نکته بعدي در مورد اين ماده که خيلي جالب است تبصره آن است. در تبصره آن آمده که وزارت امور اقتصادي و دارايي موظف است با همکاري دستگاه‌هاي اجرايي و نهادهاي بين‌المللي جايگاه ايران در رتبه‌هاي بين‌المللي را بهبود بخشد و وضع اقتصادي مناسب کشور را به سرمايه‌گذاران خارجي معرفي کند.‏ codex03x

مجید جویا، محبوبه عمیدی: سال 2011 همانند سیاست و اقتصاد، برای دانش نیز سال تغییرات بنیادی بود که تاثیرات آن تا ده‌ها سال برجا می‌ماند. ایالات متحده سه نشان باارزش قدرت علمی خود را از دست داد: برنامه شاتل‌های فضایی، برخورددهنده ذرات تواترون و سود بی‌شمار پرفروش‌ترین داروی جهان، هر سه به پایان رسید.

ولی این سال همچنین شاهد نشانه‌هایی از آینده دانش هم بود: امید به این که بعد از بهار عربی پژوهش‌ها غنچه کنند، واکسن‌های ارزان‌قیمت راه خود را به آفریقا باز کنند و اولین محصولات توالی ژنی در بیمارستان‌ها به کارگرفته شوند. البته همه این‌ها تحت‌الشعاع شوک‌های سه‌گانه زمین‌لرزه، سونامی و ذوب جزئی راکتور هسته‌ای در ژاپن و کاهش پیوسته حمایت مالی از سرمایه‌گذاری‌های علمی در کشورهای درگیر بحران مالی قرار گرفت. نیچر، معتبرترین نشریه علمی جهان مسیر پیشرفت دانش را در سال 2011 میلادی چنین روایت می‌کند:

 

برترین کشورها در تولید علم

برای مشاهده اینفوگراف در ابعاد بزرگ، اینجا را کلیک کنید.

 

ترن هوایی سلول‌های بنیادی
2011، سالی احساسی برای حامیان و منتقدان پژوهش‌های سلول‌های بنیادی جنینی بود. در ماه جولای / تیر، هنگامی که یک قاضی فدرال، شکایتی را که برای تعلیق حمایت مالی دولت ایالات متحده از تحقیق بر روی سلول‌های بنیادی جنین انسان بود، نپذیرفت، پژوهشگران نفس راحتی کشیدند. اما در ماه اکتبر / مهر، دادگاهی اروپایی ثبت حقوق معنوی مبتنی بر سلول‌های بنیادی جنین انسان را ممنوع کرد، هرچند اثر این رای بر پژوهش‌های اروپایی نامشخص است. اما ماه نوامبر / آبان آبستن شوک دیگری بود و آن هنگامی بود که شرکتی که برای اولین بار محصولات سلول‌های بنیادین جنینی را بر روی بیماران آزمایش کرده بود (شرکت ژرون از منلوپارک کالیفرنیا) از میدان رقابت خارج شد. ولی در آزمایشگاه، سلول‌های بنیادی جنینی در یک ظرف آزمایشگاهی هم‌محور شدند تا بافت‌های پیچیده سه بعدی از جمله شبکیه و یک غده هیپوفیز را شکل دهند. دانشمندان همچنین تصمیم گرفتند که با استفاده از فناوری شبیه‌سازی بر روی یک بیضه انسانی (تنها جایی که سلول‌ها حاوی یک سری کروموزوم اضافی هستند)، یک خط از سلول‌های بنیادی خلق کنند. هم‌زمان، علاقه اولیه دانشمندان به سلول‌های بنیادین تحریک شده (iPS)، منجر به تشخیص دقیق‌تر و جزئی‌تر از قابلیت‌های آنها گردید. در نیمه اول سال، زنجیره‌ای از مقاله‌های پژوهشی نگران‌کننده نشان داد که سلول‌های برنامه‌ریزی شده بالغ می‌توانند سبب شروع واکنش‌های ناسازگار سیستم ایمنی در موش شوند و شاید حاوی اختلالات ژنتیکی باشند. ولی دیگر تحقیقات نشان از فواید بالقوه داشت: سلول‌های iPS گرفته شده از بیماران را می‌توان برای بررسی بیماری آنها در لوله آزمایشگاه به کار برد که چند نمونه از آن نیز منتشر شد، مانند یک حالت نادر مرتبط با پیرشدگی شتاب یافته و اختلالات عصبی مانند شیزوفرنی.
 

معمای ذرات زیراتمی
چه داستان جالبی! بعد از جمع کردن شواهدی از تقریبا 420 هزار میلیارد برخورد پروتون-پروتون در ال.اچ.سی (برخورددهنده بزرگ هادرون در سرن، آزمایشگاه فیزیک ذرات اروپا در نزدیکی ژنو سوئیس) فیزیکدان‌ها در دسامبر / آذر اعلام کردند که هنوز نمی‌توانند با اطمینان اعلام کنند که بوزون هیگز وجود دارد یا خیر (هرچند که محتمل‌ترین مکان اختفای آن را در جرم تقریبی 125 گیگاالکترون‌ولت تعیین کرده‌اند). این معما به دیگر معمای فیزیک نوین پیوست، این ادعای حیرت‌انگیز که نوترینوها می‌توانند سریع‌تر از نور حرکت کنند. در ماه سپتامبر / شهریور، گروهی در آزمایش OPERA (یک حسگر نوترینو در آزمایشگاه ملی گران‌ساسو در نزدیکی لاکویلای ایتالیا) ادعا کرد که پرتوی از نوترینو را مشاهده کرده که سفر 730 کیلومتری از سرن را 60 نانوثانیه سریع‌تر از نور طی کرده و احتمالا رکورد سرعت کیهانی را شکسته است. به رغم این‌که فیزیکدان‌ها تلاش کرده‌اند تا نتایج این تحقیق را زیر سوال ببرند، تاکنون کسی نتوانسته ایراد مشخصی در آن پیدا کند و گروه‌های مستقل دیگری از دانشمندان درتلاشند تا با تکرار این آزمایش، به صحت و سقم آن پی ببرند. معماها با ماده تاریک ادامه پیدا کرد و بارانی از نتایج آزمایش‌های اخترفیزیکی، ترکیبی از سیگنال‌های گیج‌کننده و متناقض را فراهم کرده است. ولی در سال جاری دست کم یک داستان به پایان خود رسید: بعد از 25 سال برخورد دادن ذرات، شتاب‌دهنده بزرگ تواترون در آزمایشگاه فرمی در باتاویای ایلینویز، به کار خود پایان داد.
 

شهرت بربادرفته
هیچ سالی خالی از رسوایی‌های علمی نیست، ولی سال 2011 از این حیث نیز پربار بود. در ماه اکتبر / مهر، روانشناس برجسته دریک استیپل از دانشگاه تیلبورگ هلند اخراج شد، چرا که یک کمیته تحقیق به تقلب‌های گسترده در کار وی پی برد. سه ماه پیش از آن نیز، مارک هاوسر روانشناس تکاملی، پس از افشای تخلف از دانشگاه هاروارد استعفا داد، ولی در حالی که اداره اخلاق پژوهشی ایالات متحده به بررسی این پرونده ادامه می‌دهد، جزئیات دقیق کاری که وی انجام داده به خوبی پنهان مانده است. پرونده رسوایی آنیلو پوتی، ژنتیک‌شناس سرطانی که به استعفای او از دانشگاه دوک در دورهام کالیفرنیای شمالی در سال 2010 منجر شد، در ماه سپتامبر / شهریور وارد مرحله جدیدی شد و آن، هنگامی بود که بیمارانی که در جریان تحقیقات وی، روی آنها آزمایش صورت گرفته بود، پرونده‌ای حقوقی را علیه دانشگاه و دانشمندان درگیر آزمایش به جریان انداختند و ادعای ضرر و زیان کردند. و ماه نوامبر / آبان نیز شاهد دستگیری دراماتیک جودی میکوکویتز بود، که شهرتش را (البته تا پیش از این پرونده) مدیون کارش در ارتباط دادن سندروم خستگی مزمن با یک ویروس بود.
 

بیداری عربی
دانشمندان برجسته در روز 11 فوریه / بهمن 1389، پس از این‌که حسنی مبارک پس از 30 سال از سمت ریاست‌جمهوری مصر استعفا داد، به انقلابیون شادمان پیوستند. استعفای او چند هفته پس از آن بود که قیام مردم تونس، موجب فرار زین‌العابدین بن‌علی رئیس‌جمهور این کشور عربی شد. با خروج دیکتاتورها، خیلی از پژوهشگران خوشبین بودند که آزادی جدید بهار عربی منجر به پیشرفت علمی، آموزشی و دموکراسی خواهد شد. ولی زمانی که معمر قذافی رهبر لیبی در ماه اکتبر / مهر کشته شد، روشن شده بود که تغییرات پیش رو بسیار کند خواهد بود و بستگی به افرادی خواهد داشت که قدرت را در دست می‌گیرند. یک تاثیر آنی انقلاب‌ها، آشفته کردن کار باستان‌شناسی بود: باستان‌شناسان خارجی مجبور شدند که لیبی و مصر را ترک کنند و شورای عالی آثار باستانی مصر هم پس از آن‌که زاهی حواس، رئیس جنجالی و در عین حال کاریزماتیکش (عکس مقابل)، مجبور شد که در ماه جولای / تیر دفتر خود را ترک کند، عملا فلج شد.
 

خط لوله خشکیده دارو
پرفروش‌ترین داروی جهان، لیپیتور (با آتورواستاتیت)، در 14 سال گذشته بیش از 100 میلیارد دلار امریکا را به حساب پی‌فایزر؛ شرکت سازنده دارو ریخت. ولی این دوران طلایی با انقضای دوران اعتبار حق مالکیت این دارو در 30 نوامبر / اوایل آذر به پایان رسید و در حالی که در آینده نزدیک تعداد بیشتری از داروهای پرفروش به چنین سرنوشتی دچار می‌شوند، یک پرسش آشنا مطرح می‌شود: چرا پژوهش‌گران داروهای سودآور کافی برای پر کردن جای این داروها تولید نمی‌کنند؟ مطابق معمول، استراتژی‌های جبرانی در سال جاری قابل مشاهده بود: شرکت‌ها بودجه‌های پژوهشی را کاهش دادند و به همکاری‌های خارجی با دانشگاه‌ها و دیگر شرکت‌ها روی آوردند. در قابل ذکرترین مورد، در ماه فوریه / بهمن 1389 شرکت سانوفی در معامله‌ای 20 میلیارد دلاری، یک شرکت پیشروی بیوتکنولوژی به نام جنزیم را در کمبریج ماساچوست خرید. ولی برخی از روش‌های درمانی نوآورانه هم بود که چشم‌انداز آینده را روشن کنند: بوکپرویر و تلاپرویر، اولین داروهایی از موج داروهای هپاتیت سی بودند که موفق به دریافت تاییدیه شدند. پس از آنها، بلیموماب اولین داروی تایید شده برای درمان بیماری لوپوس در نیم قرن گذشته؛ و ایپیلیموماب، درمانی برای ملانومای پیشرفته (تومور قشر عمیق پوست) آمدند که خانواده کوچک داروهای ضد سرطان را برای بیماران با شرایط خاص ژنتیکی گسترش دادند. یک پیشرفت بنیادین هم به لطف پژوهشگرانی به رهبری برایان کوبیلکا از دانشگاه استنفورد در کالیفرنیا اتفاق افتاد. آنها ساختار بلوری بازیگری کلیدی در سطح سلول‌ها را تصویر کردند (گیرنده زوج شده با پروتئین جی) که در یک جنین با زوج خود قفل شده بود. بین یک سوم و یک دوم تمام داروها این گیرنده‌ها را هدف قرار می‌دهند، در نتیجه دانستن این که آنها چگونه کار می‌کنند می‌تواند به تحقیق و توسعه این صنعت کمک شایانی کند.

 

محققان، سانسور و فشارهای سیاسی
در سالی که گذشت، تعدادی از محققان تحت فشار قرار گرفتند تا ‌حقوق انسانی‌شان را از کار روزمره تحقیق جدا کنند. به عنوان مثال آدلین هیچر، فیزیکدان فرانسوی- الجزایری که بدون اینکه در دادگاهی شرکت کرده باشد، سومین سال حضورش را در زندان‌های فرانسه آغاز کرده است. در ایالات متحده نیز باراک اوباما دارد تلاش می‌کند با ایجاد تغییراتی در خط مشی این کشور در قبال علم و ارائه آزادی بیان بیشتر به محققان برای بحث و تبادل نظر بیشتر در مورد زمینه‌های کاری آنها، هزینه‌های سانسور محققان در دوران ریاست‌جمهوری جرج بوش را به شکلی جبران کند.

 

پیش به سوی افق‌های تازه
پس از 30 سال و انجام 135 مأموریت، دوران شاتل‌های فضایی با فرود آتلانتیس در تاریخ 21 جولای 2011 / 31 تیرماه 1390 به پایان رسید و از این به بعد ناسا باید برای جابجایی فضانوردان و محموله‌های متعدد به ایستگاه فضایی بین‌المللی به کپسول‌های سایوز روسی اکتفا کند. این سازمان علاوه بر این باید با هزینه رو به افزایش چند میلیارد میلیارد دلاری ساخت تلسکوپ جیمز وب و کاهش بودجه که تکمیل آن‌را به تعویق انداخته، دست‌وپنجه نرم کند. شکست مأموریت گلوری در مارس گذشته که قرار بود تعاملات انرژی خورشیدی را بررسی کند، یکی از ناکامی‌های ناسا به شمار می‌رود. در کنار آن کیوریاسیتی، پیشرفته‌ترین کاوشگر این سازمان به مقصد مریخ پرتاب شده و فضاپیمای جونو، سفر 5 ساله خود به مشتری را آغاز کرده است. فضاپیمای مسنجر وارد مدار عطارد شده و مأموریت علمی فضاپیمای داون به دور سیارک وستا آغاز شده است. نزدیک‌تر به زمین، آکواریوس شوری اقیانوس‌ها را از مدار زمین رصد می‌کند. همزمان با ایالات متحده، چین برای ورود به رقابت فضایی گام‌های بلندی برمی‌دارد و تلاش‌های روسیه برای سفر به مریخ با شکست مواجه شده است. اروپا هم بالاخره سیستم ناوبری ماهواره‌ای خود موسوم به گالیله را به فضا پرتاب کرد، اما شگفت‌انگیزترین دستاورد فضایی سال متعلق به تلسکوپ فضایی کپلر است که با هدف کشف سیارات فراخورشیدی مشابه زمین به فضا پرتاب شده است. تاکنون بیش از 700 دنیای جدید شناخته‌شده اند اما هیچ‌کدام دقیقا مانند زمین نیستند.

تعیین ارزان توالی ژنتیکی به کمک تراشه‌ها
توالی ژنتیکی گیاهان و جانوران متعددی طی سال‌های گذشته شناسایی شده، اما مطمئنا جالب‌ترین توالی‌های کشف‌شده توالی‌هایی هستند که از تاریخ انسانی و مهاجرت‌های اجداد ما پرده برمی‌دارند. به عنوان مثال اولین ژنوم کشف‌شده از بومی‌های ساکن استرالیا نشان می‌دهد اجداد آنها حدود 60هزار سال پیش آفریقا را به مقصد سرزمین‌های جنوبی ترک کرده‌اند یا استخراج یرسینیا پستیس - باکتری عامل طاعون – از دندان‌های یک قربانی نشان می‌دهد مرگ سیاه چطور در قرن چهاردهم میلادی به اروپا رسید. در حال حاضر ژنتیک میکروبی به‌قدری پیشرفت کرده که جهش‌های تازه ژنتیکی با فاصله کوتاهی پس از رخ دادن شناسایی می‌شوند. نمونه این موفقیت را می‌توان کشف توالی ژنتیکی نمونه تازه‌ای از اشریشیاکولای عنوان کرد که در بهار گذشته قربانیان متعددی در اروپا گرفت. محققان برای کشف این توالی از نسل تازه‌ای از تعیین‌کننده‌های توالی ژنتیکی استفاده کردند که مبتنی بر تراشه‌ها هستند. سازندگان این تراشه‌ها می‌گویند هزینه تعیین توالی ژنتیکی توسط آنها زیر 1000 دلار خواهد بود. این سازندگان علاوه بر این به بازار این تراشه‌ها در آینده برای تعیین توالی ژنتیکی کامل افراد و تخمین احتمال ابتلای آنها به بیماری‌های گوناگون چشم دوخته‌اند.

 

کاهش مداوم بودجه
به نظر می‌رسد دوران ریاضت برای مراکز تحقیقاتی و محققان آغاز شده است. در سالی که گذشت، بسیاری از دولت‌ها در اندیشه کاهش بودجه بودند و در نتیجه محققان تلاش کردند تا حد امکان بودجه را برای انجام تحقیقات بنیادی استفاده کنند. در ایالات متحده بسیاری از مراکز پژوهشی با حداقل افزایش ممکن در بودجه 2012 مواجه شده‌اند و سال 2013 به مراتب سال سخت‌تری خواهد بود. در انگلستان کاهش بودجه‌ای که از سال 2010 آغاز شده و باعث شده بسیاری از ساختمان‌های پژوهشی و تجهیزات اصلی در انتظار بودجه بمانند، با کاهش بودجه سال‌های بعد شدید و شدیدتر می‌شود. در اسپانیا بزرگترین مرکز زیست‌پزشکی این کشور دچار کاهش بودجه شدید شده و مؤسسه تحقیقاتی سن‌رافائل در والنسیا، ایتالیا پس از بدهی 1.5میلیارد دلاری به کمک بودجه کمکی واتیکان سر پا باقی‌مانده است. در مورد سازمان‌های غیردولتی نیز شرایط به همین شکل است: سازمان جهانی مبارزه با ایدز، سل و مالاریا می‌گوید به دلیل کاهش بودجه تا سال 2014 نمی‌تواند کمک‌های تازه‌ای را در برنامه خود بگنجاند. از طرف دیگر کشور چین با وجود رشد اقتصادی پرشتابش، افزایش بودجه 12.5درصدی برای تحقیقات را پیش‌بینی کرده و اتحادیه اروپا بسیارخوش‌بینانه بودجه‌ای 104میلیارد دلاری را تا سال 2020 برای تحقیقات در نظر گرفته است.

 

سایه فوکوشیما بر سر انرژی هسته‌ای
زلزله 9 ریشتری و سونامی مارس / اسفند گذشته، ژاپنی‌ها را که بیشتر از هر نقطه جهان در برابر سونامی و زلزله آمادگی داشتند در بدترین شرایط ممکن قرار داد. با اینکه ده‌هاهزار نفر کشته و صدها هزار نفر دیگر ناچار به ترک خانه و شهرهایشان شدند، هیچ چیز نتوانست به اندازه ذوب جزئی هسته رآکتورهای دای‌ایچی در فوکوشیما جهان را نگران کند. این فاجعه هسته‌ای پس از چرنوبیل بدترین فاجعه هسته‌ای جهان بود و حدود 9 ماه طول کشید تا خاموشی سرد این رآکتورها اعلام شود. با اینکه باد بخش بزرگی از مواد رادیواکتیو را به دریا ریخته اما سال‌ها تلاش و میلیاردها دلار هزینه لازم است تا منطقه، آب و خاک پاکسازی شود. این فاجعه باعث شد خط مشی انرژی در ژاپن، آلمان، ایتالیا و سوئیس به شکل ناگهانی تغییر کند و این کشورها به فکر جایگزینی با آلایندگی پایین برای انرژی هسته‌ای باشند. بسیاری از کشورها به استخراج گاز طبیعی ذخیره شده در لایه‌های زیرین زمین به کمک فرایند fracking رو آورده‌اند اما امکان آلودگی آب و هوا به وسیله این فرایند اعتراضات گوناگونی را به دنبال داشته است. از سوی دیگر تولیدکنندگان تجهیزات دریافت انرژی خورشیدی به دلیل عدم استقبال بازار و عرضه بیش از حد پنل‌های خورشیدی دچار مشکلات مالی شده‌اند و شرکت‌های متعددی اعلام ورشکستگی کرده‌اند اما خبر خوب برای خریداران اینکه پنل‌های خورشیدی به سرعت ارزان می‌شوند.

 

زندگی در عصر زمین‌شناسی انسان
جمعیت انسان‌های روی زمین در حال عبور از مرز 7میلیارد نفر است و افزایش گازهای گلخانه‌ای همراه با آن ادامه دارد. این بخشی از دلایل زمین‌شناسان برای پایان دادن به دوره هولوسن - دوره زمین‌شناسی کنونی – و اعلام آغاز دوره آنتروپوسن که دوره استیلای انسان بر زمین و منابع طبیعی آن است، به شمار می‌رود.

کشورهای شرکت‌کننده در اجلاس تغییرات آب‌وهوایی در دوربان، آفریقای جنوبی در توافقی برای کاهش تولید گاز دی‌اکسیدکربن، برای آلایندگی هوا در استرالیا مالیات کربن تعیین کرده‌اند و خواستار کاهش جنگل‌زدایی در منطقه آمازون شده‌اند تا به این شکل روند تأثیرات انسانی بر کره زمین را کندتر کنند. با این حال برای 3.4میلیارد نفر از انسان‌های روی زمین که کمتر از 2 دلار در روز درآمد دارند، هنوز هم دسترسی به آب سالم و غذای کافی در کنار عدم ابتلا به بیماری‌ها اولویت اول است و از سوی دیگر خشکسالی‌های اخیر و روند صعودی قیمت نفت باعث شده کمک به این انسان‌ها روزبه‌روز دشوارتر شود. در حوزه سلامت اما نتایج باارزشی به دست آمده و واکسیناسیون علیه ذات‌الریه و روتاویروس که عامل اسهال در کودکان و مرگ‌ومیر کودکان زیر 5 سال است، در سطح گسترده‌ای در آفریقا انجام شده است. با اینکه نتایج فاز سوم بالینی مالاریا در مهرماه گذشته، مأیوس‌کننده بود، اما در زمینه مبارزه با گسترش اچ.آی.وی نتایج رضایت‌بخشی بدست آمده است. آزمون‌ها نشان می‌دهند مصرف داروهای ضد رتروویروس در افراد آلوده به اچ.آی.وی می‌تواند احتمال انتقال آلودگی توسط آنها را کم کند و بعضی از پژوهشگران می‌گویند استفاده از این داروها در افراد سالم نیز می‌تواند شانس ابتلا به این ویروس را در آنها کاهش دهد.